یکی از نگرانیهای رایج برای ساخت و ساز، ترک خوردن دیوار است. نوع بلوکهای به کار رفته در ساختمان( بلوک سیمانی، بلوک سبک و انواع مقاوم آنها) تاثیر قابل توجهی بر عدم ایجاد ترک در اثر عوامل گوناگون دارد. اگر شما هم علاقه مند به آشنایی بیشتر با علت ترک دیوار، فاکتورهای مهم اثرگذاری و راههای ترمیم آن هستید، تا پایان مقاله همراه ما باشید.
ترک دیوار چیست و چرا بوجود میآید؟
ایجاد شکاف بر روی سطح داخلی و یا خارجی دیوار، تنها منوط به نوع آجر و چینش آنها نمیباشد بلکه عوامل مختلف فیزیکی و طبیعی در شکل گیری آن دخالت دارند. رطوبت بالای محیط، وجود عوامل مخرب زیستی و طبیعی باعث تشکیل ترک خواهند شد. بدون شک مهمترین عامل ایجاد نقص در دیواره، عدم ساخت اصولی ساختمان میباشد. ساختمانهایی که به طور غیر اصولی ساخته میشوند، در معرض فرسایش و هزینههای بالا برای ترمیم قرار میگیرند.
انواع ترک دیوار و راههای تشخیص آنها
بر اساس سه فاکتور مهم عمق شکاف، شکل و محل ایجاد ترک، انواع ترکها به پنج دسته تقسیم میشوند:
- ترکهای عمیق: این دسته از ترکها مساحت قابل توجهی از سازه را مورد آسیب قرار داده و معمولا بخشهای زیادی از آن، نیاز به مرمت دارند.
- ترکهای سطحی: ترکهای سطحی رایجترین نوع ترکها هستند که در بخشهای مختلف سازه مانند دیواره، سقف و یا حتی کف نیز دیده میشوند. این ترکها به کمک تک لایه مواد خاص دیواره، گچ یا رنگ، به راحتی قابل ترمیم هستند.
- ترکهای مورب: ترکهای مورب بیشتر نواحی مرطوب دیده میشود و از یک نقطهی آغازین در کنار مبدا شروع شده و امتداد مییابد.
- ترکهای افقی: فشار به تنهایی یا همراه با نشست در اثر گرما یا رطوبت، از رایجترین عوامل تشکیل این ترکها هستند. نشستهای افقی نیاز به پیگیری سریع دارند زیرا احتمال آنکه بخشهای دیگر سازه را نیز درگیر کند، وجود دارد.
- ترکهای عمودی: فاکتورهای ایجاد کنندهی ترک عمودی بسیار متنوع هستند و شامل عوامل مختلفی مانند ناترازی مواد به کار رفته در ساخت و ساز، نشست بر اثر گرما و یا ایجاد فشار انقباضی هستند.
علتهای رایج ترک خوردن دیوار در ساختمان
از رایجترین انواع آن میتوان به موراد زیر اشاره کرد
- رطوبت محیط: از عوامل مهم ایجاد ترک در دیوار، دما و رطوبت بالای محیط میباشد. در مناطق گرمسیر یا مناطق بارانزا، معمولا سازهها باید طوری ساخته شوند که کمترین واکنش را با محیط ایجاد کنند.
- ساخت و ساز غیر اصولی: عدم استفاده از مواد و مصالح باکیفیت و عدم مشاوره با مهندسین مربوطه در ساخت و ساز، احتمال وجود ترکهای دیوار و همچنین هزینههای بالای ترمیم و خسارات جانی را افزایش میدهد.
- ایجاد سازههای اغراق آمیز: ساخت و سازهای عجیب یا متفاوت ک باعث افزایش فشار بر دیوارهی سازه میشوند، احتمال وجود ترک را افزایش میدهند.
چه زمانی ترک دیوار خطرناک است؟
تمام ترکهای مشاهده شده بر روی دیوار خطرناک و آسیبزا نیستند. ترکهای دیواری که اندازهی آنها به بیش از سه میلیمتر برسد، نیاز به بررسی و مرمت دارند زیرا این ترکها یک نقطهی آغازین برای نشست عمیق، تجمع میکروارگانیسمهای مضر و همچنین تخریب دیوار میشوند. ترکهای دیوار بعد از زلزله حتی اگر بسیار سطحی باشند هم نیاز به بررسی دارند زیرا ممکن است باعث نشست ناگهانی شوند.
- تشخیص نوک ترک دیوار، راههای ترمیم و هر نوع آمادهسازی، نیاز به بررسی و مشاورهی مهندسین مربوطه دارد.
- آماده سازی دیوار قبل از تعمیر ترک
مهمترین مرحله قبل از تعمیر دیوار، برطرف کردن تمام ذرات خارجی، حشرات و خاکهای جمع شده است؛ تا تعمیر در بهترین حالت خود انجام شود.
آموزش مرحله به مرحله تعمیر ترک دیوار
روش تعمیر ترک دیوار شامل هفت بخش مجزا میباشد:
بررسی و ارزیابی دقیق ترک: تعمیر ترک دیوار نیاز به بررسی توسط مهندسین مربوطه دارد. اگر ترکها سطحی بود مراحل بعدی را ادامه میدهیم (ترکهای عمیق و جدی نیاز به تعمیر توسط مهندسین دارد).
- تمیزکاری بخشهای داخلی ترک
- آمادهسازی ترک با ملات مخصوص دیواره برای درزگیری (گاهی نیاز است سطح را برای جذب بهتر کمی مرطوب نمایید).
- استفاده از چسبهای مخصوص برای استحکام
- صاف کردن و حذف ذرت اضافی از دیوار
- استراحت دیوار (برای خشک شدن)
- سمباده و رنگ آمیزی دیوار
بهترین مصالح و ابزار برای ترک دیوار
برای ساخت دیوار از مصالح مختلفی استفاده میشود که هرکدام از آنها برای استحکام نیاز به ملات و مواد مخصوص به خود را دارند. استفاده از باکیفیتترین و قویترین چسبها، نتیجهی کار را بهبود میبخشد.
روشهای حرفهای برای جلوگیری از ترک مجدد دیوار
- استفاده از بهترین مواد
- استفاده از مشاورهی مهندسین مربوطه
- کنترل وضعیت دیوار در فواصل مرتب برای مشاهدهی ترمیم اولیه
- حذف بار اضافی بر روی دیوار
تفاوت تعمیر ترکهای سطحی و ترکهای عمیق دیوار
ترکهای سطحی به راحتی با کمک رنگ و گچ (مواد متناسب با نوع دیوار)، توسط افراد قابل ترمیم هستند ولی ترکهای عمیق نیاز به بررسی توسط مهندسین مربوطه و ترمیم با مواد و وسایل خاص دارند.
اشتباهات رایج در ترمیم ترک دیوار و راهحل
- استفاده از گچ برای انواع ترکها: برخی از افراد به علت در دسترس بودن گچ و سیمان، مستقیم از آنها برای رفع ترکها استفاده میکنند؛ اما هر نوع دیوار نیاز به نوع خاصی از مواد برای ترک گیری دارد مثلا برای ترکهای عمیق گاهی نیاز است از توری فلزی استفاده شود.
- تمیز نکردن سطح شکاف قبل از مرمت: شکافها معمولا یک بستر مناسب برای میکروارگانیسمهای خطرناک مخصوصا باکتریها هستند و زمانی که رطوبت نیز موجود باشد، آنها افزایش مییابند. در نتیجه تمیزکردن قبل از مرمت برای ممانعت از نشست و بازگشت ترکها الزامی است.
- رنگ آمیزی سریع بعد از مرمت: برای زودتر تمام شدن کارها، برخی از افراد بلافاصله بعد از تعمیر شروع به رنگ آمیزی دیوار میکنند که این کار احتمال بازگشت ترکها و همچنین پوسته شدن دیوارهی رنگ آمیزی شده را افزایش میدهد.
سوالات متداول
بهترین زمان رنگ آمیزی بعد از ترک گیری دیوار چه زمانی است؟
بسته به نوع دیوار، زمان متفاوت است اما به طور کلی 24 تا 48 ساعت بعد میتوانید دیوار را رنگ کنید.
احتمال بازگشت ترکها وجود دارد؟
در صورت قرار گیری مجدد در برابر عوامل ایجاد کنندهی ترک و همچنین عدم ساخت اصولی ساختمان، احتمال بازگشت وجود دارد.
آیا میتوان شخصا ترکهای دیوار را ترمیم کرد؟
برای ترکهای سطحی و نازک قابل انجام است اما ترکهای عمیق یا متوسط نیاز به بررسی توسط مهندسین دارند.
